Anticonceptie met hormonen voor vrouwen met sterk verhoogd risico op veneuze trombose

Wat is veneuze trombose?

Veneuze trombose is een bloedstolsel in een ader (vene). Veneuze trombose wordt ook wel afgekort als VTE.

Anticonceptie met hormonen

Anticonceptie met hormonen bestaat uit:

• Anticonceptie met 2 hormonen (progestageen + oestrogeen)
• Anticonceptie met 1 hormoon (alleen progestageen).

Anticonceptie met 2 hormonen en anticonceptie met 1 hormoon zijn even betrouwbaar in het voorkomen van zwangerschap. Als je de anticonceptie precies gebruikt zoals vermeld in de bijsluiter, is de kans op een zwangerschap minder dan 1% per jaar.

Hoe werkt anticonceptie met 2 hormonen (oestrogeen + progestageen)

• Het progestageen zorgt ervoor dat je niet zwanger kunt worden (er komt geen eitje vrij).
• Het oestrogeen zorgt ervoor dat je geen onverwachte bloeding krijgt, je krijgt alleen elke maand een ongesteldheid tijdens inname van de placebotabletten of pauzeperiode aan het eind van elke maand.

Hoe werkt anticonceptie met 1 hormoon (alleen progestageen)

• Het progestageen zorgt ervoor dat je niet zwanger kunt worden (er komt geen eitje vrij).
• Omdat er geen oestrogeen in zit, heb je in de eerste maanden na de start last van onverwachte bloedingen. Dat gaat over als je het langer gebruikt.

Wat is de kans op trombose bij anticonceptie met hormonen?

• Kans op trombose bij gebruik van anticonceptie met 2 hormonen (de ‘Pil’, anticonceptiering en anticonceptiepleister):

–  Als je de combinatiepil, de ring of de pleister gebruikt, heb je een verhoogde kans op trombose. Het risico komt door het oestrogeen.

• Kans op trombose bij anticonceptie met 1 hormoon (anticonceptiepil, spiraaltje, hormoonstaafje, prikpil):

–  Als je anticonceptie met 1 hormoon (alleen progestageen) gebruikt heb je geen verhoogde kans op trombose, ondanks dat het verwarrend is dat hiervoor wel gewaarschuwd wordt in de patiëntenbijsluiter. Een uitzondering is de ‘prikpil’, omdat er te weinig gegevens zijn om goed te beoordelen of dit anticonceptiemiddel wel of niet een verhoogd kans op trombose heeft. Daarom wordt de ‘prikpil’ afgeraden als je een sterk verhoogde kans hebt op trombose of al een trombose hebt gehad, zie de tabel hieronder.

Het UMCG geeft het volgende advies voor hormonale anticonceptie voor vrouwen met een sterk verhoogde kans op veneuze trombose en vrouwen die een veneuze trombose hebben gehad:

Uitleg geschikte anticonceptie met 1 hormoon (alleen progestageen) genoemd in de tabel

• Anticonceptiepil met alleen progestageen:

– Anticonceptiepil met het progestageen drospirenon (merknaam Slinda). Een strip van 28 tabletten bevat 24 witte tabletten met hormoon en 4 groene placebo tabletten (tabletten zonder hormoon) die achter elkaar moeten worden ingenomen, waarna je vervolgens zonder onderbreking met een nieuwe strip begint. Als je een pil bent vergeten in te nemen is de werkzaamheid niet verminderd als je de pil alsnog binnen 24 uur inneemt (dus binnen 48 uur nadat je de vorige pil hebt ingenomen). Als je een groene placebotablet bent vergeten is dat niet erg, maar gooi de vergeten groene tablet weg om vergissing te voorkomen.

– Anticonceptiepil met het progestageen desogestrel (merknamen Cerazette, Delamonie, Zarelle, of merkloos). Een strip bevat 28 tabletten met hormoon die achter elkaar moeten worden ingenomen, waarna je vervolgens zonder onderbreking met een nieuwe strip begint. Als je een pil bent vergeten in te nemen is de werkzaamheid niet verminderd als je de pil alsnog binnen 12 uur inneemt (dus binnen 36 uur nadat je de vorige pil hebt ingenomen). Wel is het heel belangrijk om, net als bij de anticonceptiepil met 2 hormonen (combinatiepil), ook bij de anticonceptiepil met 1 hormoon de gebruiksaanwijzingen in de bijsluiter goed op te volgen. Het belangrijkste verschil met de combinatiepil is dat je anticonceptiepil met 1 hormoon elke dag moet innemen zonder onderbreking.

• Spiraaltje met alleen progestageen:

– Spiraal met het progestageen levonorgestrel (merknamen Mirena, Levosert). Deze spiraal beschermt 8 jaar tegen zwangerschap.

– Spiraal met het progestageen levonorgestrel (merknaam Kyleena). Deze spiraal is kleiner dan de Mirena spiraal. Deze spiraal beschermt 5 jaar tegen zwangerschap.

Het is belangrijk te weten dat je direct na het verwijderen van de hormoonspiraal weer vruchtbaar bent en zwangerschap kan optreden. Als je niet kiest voor een nieuwe hormoonspiraal, start dan direct met andere betrouwbare anticonceptie op de dag dat de hormoonspiraal wordt verwijderd en gebruik de eerste 7 dagen ook extra anticonceptie, zoals een condoom.

• Hormoonstaafje met alleen progestageen

–  Hormoonstaafje met het progestageen etonogestrel (merknaam Implanon). Dit wordt aan de binnenkant van de bovenarm geplaatst en beschermt 3 jaar tegen zwangerschap.

Het is belangrijk te weten dat je direct na het verwijderen van het hormoonstaafje weer vruchtbaar bent en zwangerschap kan optreden. Als je niet kiest voor een nieuw implantatiestaafje, start dan direct met andere betrouwbare anticonceptie op de dag dat het staafje wordt verwijderd en gebruik de eerste 7 dagen ook extra anticonceptie, zoals een condoom.

Voor uitgebreide informatie over de verschillende betrouwbare anticonceptiemiddelen kun je de huisarts om advies vragen.

Denk ook aan een koperspiraaltje, zie hieronder:

• Koperhoudend spiraaltje
  • T-safe beschermt 10 jaar tegen zwangerschap
  • Multi-safe beschermt 5 jaar tegen zwangerschap (2 maten)
  • Flexi-T beschermt 5 jaar tegen zwangerschap (3 maten)

Als je een koperspiraaltje gebruikt kan het bloedverlies tijdens de ongesteldheid toenemen. Als je al sterk bloedverlies hebt tijdens de ongesteldheid is een koperspiraaltje minder geschikt.