snelmenu
patiŽnteninformatie

Welkom

Welkom op de website met patiŽnteninformatie van de afdeling Hematologie van het Universitair Medisch Centrum Groningen. U vindt hier uitgebreide informatie over ziektebeelden, de verrichtingen, onderzoeken en behandelingen die op de afdeling Hematologie worden uitgevoerd, bezoek aan de polikliniek en het dagcentrum voor transfusie en chemotherapie en verblijf op de verpleegafdeling.

De onderwerpen worden geÔllustreerd aan de hand van diapresentaties en afbeeldingen en in de tekst worden belangrijke termen in een pop-up uitgelegd. Daarnaast geeft de verklarende woordenlijst definities van de belangrijkste termen. Het register helpt u snel het gewenste onderwerp te vinden en met behulp van de zoekfunctie kunt u de informatie uitgebreid doorzoeken.

Inhoudsopgave

Nieuws Coronavaccinatie
Algemene informatie Coronavirus

Nieuws Coronavaccinatie

Sinds januari van dit jaar wordt de Nederlandse bevolking gevaccineerd tegen het nieuwe Coronavirus (SARS-CoV-2 / COVID-19). Om de epidemie met het nieuwe Coronavirus te bestrijden is het van groot belang dat iedereen zich laat vaccineren. De organisatie van het vaccinatieprogramma ligt in handen van de GGD namens de Rijksoverheid. Wij adviseren al onze patiŽnten het vaccin te nemen volgens de planning zoals wordt aangegeven in de brief van de GGD.

Is het vaccin werkzaam voor u?

PatiŽnten met een hematologische ziekte hebben vaak een verminderde afweer en daardoor meer kans op infecties. Dit kan zowel worden veroorzaakt door de ziekte als door de behandeling. Door deze verminderde afweer kan het zijn dat het vaccin minder bescherming biedt dan bij gezonde mensen, maar dat betekent niet dat het vaccin niet werkzaam is. Juist voor mensen met een verminderde afweer is elke extra bescherming van belang.

Wat is het beste moment om de vaccinatie te krijgen?

De GGD organiseert het vaccinatieprogramma en bepaalt op basis van richtlijnen vanuit de Rijksoverheid wanneer iedere Nederlander gevaccineerd gaat worden. U krijgt hiervoor een oproep thuisgestuurd. Omdat de organisatie rondom dit programma complex is en u deze afspraak niet kunt verzetten adviseren wij de vaccinatie te nemen op de aangegeven datum.

Zijn er vanwege uw ziekte of behandeling redenen waarom u de vaccinatie niet kunt krijgen?

Uw hematologische ziekte of de behandeling daarvan is geen contra-indicatie voor de vaccinatie. Ook als u een stamceltransplantatie heeft ondergaan, afweer onderdrukkende medicijnen gebruikt of behandeld wordt met chemotherapie kunt u het vaccin gewoon krijgen*. U hoeft (in tegenstelling tot wat in de informatiefolder of de gezondheidsverklaring staat) dus niet te overleggen met uw arts of u tegen het nieuwe Coronavirus gevaccineerd mag worden.

Heeft u meer kans op bijwerkingen?

De vaccins zijn in wetenschappelijke studies getest op effectiviteit en veiligheid. U kunt door de vaccins geen infectie met het Coronavirus oplopen. Dat geldt zowel voor alle vaccins die nu in gebruik zijn, als voor de vaccins die binnenkort ter beschikking zullen komen. Uw hematologische ziekte of de behandeling daarvan zorgen niet voor extra bijwerkingen. Algemene bijwerkingen zijn zwelling met roodheid en pijn op de plek van de injectie, milde koorts en vermoeidheid. Dit komt omdat het afweersysteem druk bezig is met het aanmaken van bescherming tegen een toekomstige infectie.

Zijn er nog extra maatregelen die u kunt treffen?

Nadat u gevaccineerd bent blijven de bekende voorzorgsmaatregelen (afstand houden, handhygiŽne en neusmondmaskers) gewoon van toepassing omdat u door het vaccin mogelijk niet volledig beschermd zult zijn. Net als bij de griepprik is het advies dat ook uw huisgenoten een vaccinatie krijgen, zodra zij hiervoor worden opgeroepen. Dit kan ook u extra bescherming bieden.

Gebruikt u bloedverdunners?

  • Als u acenocoumarol of fenprocoumon gebruikt, moet u met de Trombosedienst overleggen zodra u een afspraak hebt voor de COVID vaccinatie.
  • Als u rivaroxaban (Xarelto), apixaban (Eliquis), dabigatran (Pradaxa) of edoxaban (Lixiana) gebruikt, kan de vaccinatie beter niet binnen 4 uur na inname van de bloedverdunner worden uitgevoerd. U stelt dan het innemen van de bloedverdunner uit tot 2 uur na de vaccinatie.
  • Als u aspirine/ascal/acetylsalicylzuur of clopidogrel gebruikt kunt u dat gewoon doorgebruiken.

Bij alle bloedverdunners geldt dat u na de vaccinatie de prikplek 2 minuten goed moet afdrukken.

* dit geldt ook voor alle andere behandelingen zoals bv rituximab of intraveneuze immunoglobulinen (IVIG)

Algemene informatie Coronavirus

Terug naar inhoudsopgave

Sinds december is er een uitbraak van een nieuw Coronavirus dat zich nu ook in Nederland en grote delen van Europa verspreidt. Wij kunnen ons voorstellen dat u daar vragen over heeft of zich zorgen maakt. Om u zo goed mogelijk van informatie te voorzien vragen we u onderstaande goed door te nemen.

Wat betekent SARS-Cov-2 of COVID-19?

Het nieuwe Coronavirus wordt SARS-CoV-2 genoemd. Het is een luchtwegvirus dat net als vele andere virussen een luchtweginfectie kan veroorzaken. Als patiŽnten besmet raken met het virus SARS-CoV-2 en er een luchtweginfectie ontstaat, dan wordt de ziekte COVID-19 (coronavirus infectious disease 2019) genoemd. Deze termen voor het virus en de ziekte worden in de media vaak door elkaar gebruikt.

Wat is een virale luchtweginfectie?

Virale luchtweginfecties komen in Nederland veel voor. In de herfst en winter hebben veel mensen last van een neusverkoudheid, keelpijn of hoesten. Deze luchtweginfecties worden veroorzaakt door verschillende virussen met indrukwekkende namen zoals het Rhinovirus, Influenza, Para-influenza, Humaanmetapneumovirus, Coronavirus en RSV. Het Influenzavirus kunt u herkennen als de klassieke griep. De griepprik die geadviseerd wordt bij ouderen en mensen met een verminderde afweer, kan bescherming bieden tegen dit virus. Antibiotica die voorgeschreven worden bij infecties met bacteriŽn helpen niet tegen infecties met virussen. Het eigen afweersysteem helpt bij het onder controle brengen van de virale luchtweginfectie. Het advies is dan ook vaak om de infectie uit te zieken en eventueel paracetamol te gebruiken bij pijn of koorts.

Hoe worden virale luchtweginfecties overgedragen?

Als patiŽnten met een virale luchtweginfectie hoesten of niezen, kunnen ze het virus in de lucht brengen. Andere mensen die op dat moment in de buurt van de patiŽnt zijn (minder dan 2 meter), kunnen vervolgens het virus inademen en zo ook de luchtweginfectie krijgen. Ook kan het virus zich verspreiden via de handen, doordat patiŽnten met een luchtweginfectie in hun handen hoesten of aan hun neus of mond zitten waar het virus zich bevindt. Door vervolgens oppervlakten aan te raken, zoals een deurkruk of trapleuning, kan het virus overgedragen worden aan andere mensen. Daarom wordt patiŽnten met een luchtweginfectie geadviseerd te hoesten in de binnenkant van de elleboog en de handen te wassen na het hoesten of het aanraken van de neus of mond. PatiŽnten met een verminderde afweer kunnen de kans op het krijgen van een luchtweginfectie verminderen door regelmatig de handen te wassen, bijvoorbeeld na contact met voorwerpen of oppervlakten die door veel mensen worden aangeraakt, zoals de knop van de lift of het boodschappenmandje van de supermarkt.

Wat voor klachten geeft het nieuwe Coronavirus, SARS-CoV-2?

Net zoals bij andere virale luchtweginfecties geeft een infectie met het nieuwe Coronavirus (SARS-CoV-2) bij de meeste mensen slechts milde klachten zoals een neusverkoudheid, keelpijn of hoesten. Na een periode van klachten krijgt het afweersysteem controle over het virus en verdwijnt de infectie. De overheid adviseert deze mensen thuis te blijven totdat de klachten zijn verdwenen om te voorkomen dat zij het virus verspreiden. Bij een klein gedeelte van de patiŽnten gaat de infectie van de bovenste luchtwegen (neus- en keelholte) over in een longontsteking. PatiŽnten met een longontsteking zijn zieker en hebben naast de eerder genoemde klachten vaak koorts en kunnen kortademig zijn. Ouderen en patiŽnten met een verminderde afweer hebben een verhoogde kans op het krijgen van een longontsteking.

Als de meeste mensen slechts milde klachten krijgen, waarom voert de overheid dan zulke strenge maatregelen door?

Op dit moment worden patiŽnten die een luchtweginfectie krijgen met het nieuwe Coronavirus (SARS-CoV-2) vaak in de thuissituatie geÔsoleerd. Op deze manier kan het virus niet overgedragen worden aan andere mensen. Door dit toe te passen wordt geprobeerd de verspreiding van het virus af te remmen. Dit is belangrijk om twee redenen. Ten eerste kunnen we zo voorkomen dat mensen met een verminderde afweer de infectie krijgen. Dit zijn bijvoorbeeld ouderen, patiŽnten die chemotherapie krijgen of die een transplantatie hebben ondergaan. Daarnaast kunnen we hiermee voorkomen dat in een korte tijd te veel mensen met een longontsteking zich melden in de ziekenhuizen. Door de verspreiding van het virus af te remmen voorkomen we dat de zorg overbelast raakt.

Wat adviseren wij aan onze patiŽnten met een hematologische ziekte?

PatiŽnten met een hematologische ziekte zijn vatbaarder voor het krijgen van een longontsteking door het nieuwe Coronavirus. Dit geldt voor patiŽnten die chemotherapie ondergaan en met name voor patiŽnten die een stamceltransplantatie van een donor hebben gekregen. Ook het gebruik van afweeronderdrukkende medicijnen zoals tacrolimus (Prograft), ciclosporine (Neoral), prednisolon en/of Cellcept gaat gepaard met een verhoogd risico. Voor deze patiŽnten geldt dat het proberen te voorkomen van deze infectie essentieel is. Daarom voeren we nu wat strengere maatregelen door. Op basis van ervaring met andere Coronavirussen verwachten we dat het nieuwe Coronavirus vanaf eind april gedurende de zomer tijdelijk zal verdwijnen uit Nederland.

Hieronder zijn onze adviezen samengevat:

Thuis en op de polikliniek:

  • Probeer fysiek contact met anderen te beperken door zoveel mogelijk afstand te houden. Dit doet u door:
    • Geen handen te geven (in het ziekenhuis geven wij ook geen hand)
    • Niet naar openbare activiteiten te gaan waar meerdere mensen samenkomen (voorbeelden: bioscoop, theater, de kerk, openbaar vervoer, etc.)
    • Boodschappen thuis te laten bezorgen of boodschappen te laten halen door iemand uit uw omgeving (op rustige momenten, bij voorkeur door iemand anders dan uzelf of huisgenoot)
    • Te streven naar zoveel mogelijk thuis verblijven ('omgekeerde isolatie'), vermijd contact met mensen die neusverkouden zijn of hoesten en u mogelijk zouden kunnen besmetten.
  • Indien u koorts heeft, hoest of kortademig bent, dient u contact op te nemen met de polikliniek of dienstdoende hematoloog (buiten kantooruren).
  • Uw poliklinische afspraak kan worden omgezet naar een telefonische afspraak of worden verplaatst naar een datum over enkele weken.

In het ziekenhuis:

  • Er mag slechts ťťn iemand op bezoek komen. Hierbij gaat het om de contactpersoon, in de meeste gevallen is dit een direct familielid. Alleen de contactpersoon mag naar het UMCG komen. Het is dus niet de bedoeling dat anderen meekomen en in de wachtkamer of op een andere plek in het UMCG op elkaar wachten of elkaar gaan aflossen.
  • Bezoekers met de volgende klachten mogen nadrukkelijk niet komen: neusverkoudheid, keelpijn, hoesten of koorts.
  • Bezoekers die contact hebben gehad met patiŽnten met het Coronavirus of in een risicogebied (buitenland, Brabant) zijn geweest, mogen niet komen.

Toelichting bij de diapresentaties

Bij sommige onderwerpen hoort een diapresentatie. Deze kunt u links op het scherm bekijken door de muis over de dia's te bewegen. Daarnaast kunt u de presentatie apart openen via de link PowerPoint-bestand rechts in het snelmenu. Daarvoor moet wel Microsoft PowerPoint of Microsoft PowerPoint Viewer op de computer geÔnstalleerd zijn. Microsoft PowerPoint Viewer is gratis te downloaden van de site van Microsoft: PowerPoint Viewer.

Wanneer de presentatie geopend is, kunt u de dia's bekijken door te klikken. Linksonder in het scherm vindt u een navigatie-element en u kunt een snelmenu met opdrachten openen door met de rechtermuisknop op een dia te klikken.

Voor de dia's geldt: © Afdeling Hematologie UMCG

Deze site is tot stand gekomen met financiŽle steun van het Integraal Kankercentrum Noord-Nederland (IKNO).