Infertiliteit en hormonale insufficiŽntie na chemo- en radiotherapie

Datum laatste herziening: 21-07-2006

Datum ongewijzigd: 01-07-2012

Kans op infertiliteit

Hormonale insufficiŽntie (premature ovarian failure) bij vrouw

Verwijzing

Suppletie

Suppletie en anticonceptie

Literatuur

Verwante pagina's

Kans op infertiliteit

Hormonale insufficiŽntie (premature ovarian failure) bij vrouw

NB: naast hormonale substitutie ook adviezen over leefregels, gebruik van calcium in de voeding en vit. D (zonlichtexpositie) geven.

Veel patiŽnten verliezen als gevolg van de behandeling van hematologische maligniteiten hun ovariŽle functie. Hierdoor kunnen zowel fertiliteit als overige ovarieel bepaalde functies gestoord worden. Niet altijd is duidelijk of de ovariŽle functie daadwerkelijk volledig en definitief is weggevallen.

PatiŽnten met kinderwens of andere vragen over fertiliteit worden doorverwezen naar de afdeling Gynaecologie. Bij patiŽnten zonder kinderwens met een evidente ovariŽle disfunctie is er indicatie tot suppletie van oestrogenen tot de leeftijd van tenminste 46 jaar en zogewenst tot de leeftijd 50 jaar. Bij patiŽnten zonder kinderwens bij wie twijfel bestaat over de ovariŽle functie is er indicatie voor zowel suppletie als adequate anticonceptie.

Verwijzing

Bij kinderwens of andere vragen over fertiliteit worden patiŽnten doorverwezen naar polikliniek Voortplantingsgeneeskunde t.a.v. dr. A. Hoek.

Suppletie

Suppletie door middel van een gecombineerd oraal anticonceptivum komt alleen in aanmerking als er ook indicatie is voor anticonceptie (zie hieronder). In andere gevallen bestaat er keuze mogelijkheid tussen:

  1. Suppletie met alleen oestrogenen, alleen indien er geen uterus meer aanwezig is. Oestrogenen worden gesuppleerd in de vorm van estradiol, beschikbaar in tabletten van 1 of 2 mg en in nasale, transdermale en subcutane vormen (de prijsverschillen zijn niet groot, de voorkeur van de patiŽnte kan worden gevolgd) Voorbeelden:
  2. Suppletie met oestrogenen en progestagenen wanneer de uterus aanwezig is. Hierbij zullen er, afhankelijk van het combinatieschema wel of niet onttrekkingsbloedingen optreden. Vanuit gynaecologisch oogpunt is geen voorkeur aan te geven boven het een of het ander, de voorkeur van de patiŽnte kan hierin gevolgd worden. Voorbeelden van geschikte suppletie combinatiepreparaten zijn:

Suppletie wordt in principe gestopt na het vijftigste levensjaar, in overeenstemming met de gemiddelde leeftijd van menopauze bij Nederlandse vrouwen ( 51.4 jaar), tenzij er sociaal invaliderende klachten worden ervaren. Langer continueren brengt een verhoogd risico op mammacarcinoom met zich mee, zonder dat dit voldoende gecompenseerd wordt door bijvoorbeeld afname van osteoporose.

Suppletie en anticonceptie

Bij patiŽnten bij wie er twijfel is over de ovariŽle functie en die geen kinderwens hebben, kan anticonceptie en suppletie gecombineerd worden in de vorm van een oraal anticonceptivum (OAC). Hierbij moet rekening gehouden worden met de gebruikelijke (relatieve) contra-indicaties voor OAC, waaronder leeftijd boven de 40 jaar, leeftijd boven de 35 jaar in combinatie met roken, of bij een verhoogd risico op arterieel en veneus vaatlijden anderszins (status na radiotherapie op het mediastinum).

3. Eerste keuze is een ťťnfase, tweede generatie sub-50 OAC. Voorbeeld van een geschikt preparaat is Microgynonģ 30 [ref NHG standaard].
4. Als er contra-indicaties zijn voor OAC (en niet voor hormonale suppletie therapie) of als patiŽnten voorkeur hebben voor een andere vorm van anticonceptie, kan hormonale suppletie therapie in de vorm van oestrogenen-monotherapie gecombineerd worden met een andere betrouwbare vorm van anticonceptie. Voorbeelden zijn:

5. Indien gekozen wordt voor condooms of een koperhoudend IUD dient men een gecombineerd suppletie preparaat (zie 2) voor te schrijven.

PatiŽnten kunnen voor verdere informatie en voorschrijven/plaatsing van deze anticonceptiva worden verwezen naar hun huisarts of gynecoloog.

Literatuur


VERWANTE PAGINA'S:
- Late complicaties ten gevolge van therapie Hodgkin of Non-Hodgkin lymfoom

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer