Tumorlysis syndroom (TLS) bij hematologische aandoeningen

Datum laatste herziening: 08-02-2018

Doel

Achtergrond

Definities

Risicofactoren en schatting

1. Diagnose en karakteristieken onderliggende ziekte

2. Bijkomende nierfunctiestoornis of in laboratoriumonderzoek reeds tekenen TLS

3. Intensiteit van de therapie

Preventie van TLS

Preventie algemeen

Medicatie

Allopurinol

Rasburicase

Bicarbonaat

Behandeling van TLS

Literatuur

Verwante pagina's

Doel

Achtergrond

Tumorlysis syndroom (TLS) is een groep van metabole verstoringen, veroorzaakt door het snel vrijkomen in de bloedbaan van intracellulaire metabolieten uit maligne cellen. Door vrijkomen van nucleÔnezuren, eiwitten, fosfaat en kalium kunnen hyperuricemie, hyperfosfatemie (onder andere resulterende in hypocalciŽmie) en hyperkaliŽmie optreden. Dit kan lijden tot nierinsufficiŽntie, hartritmestoornissen, epileptische insulten en dientengevolge overlijden.

Definities

Laboratorium TLS (LTLS)

Twee of meer abnormale waarden van urinezuur, kalium en/of fosfaat.

Klinisch TLS

Gedefinieerd als LTLS plus een of meer van het volgende klinische gevolgen die niet toe te schrijven zijn aan de chemotherapie zelf:

Risicofactoren en schatting

Het risico op klinisch TLS kan voor de start van cytoreductieve therapie worden bepaald aan de hand van de combinatie van onderliggende ziekte, nierfunctie, laboratoriumonderzoek, en soort cytoreductieve therapie.

1. Diagnose en karakteristieken onderliggende ziekte

In navolging van Cairo et al. zijn op basis van de onderliggende ziekte 3 risicogroepen te onderscheiden:

2. Bijkomende nierfunctiestoornis of in laboratoriumonderzoek reeds tekenen TLS

Denk hierbij ook aan de mogelijke aanwezigheid van post renale obstructie door grote abdominale tumor massa zonder (nog) aantoonbare kreatinine stijging! Overweeg spoed beeldvorming indien niet al verricht en zonodig: dubbel J plaatsing en of nefrostomie. Zo nodig overleg met nefroloog voor spoeddialyse standby!

3. Intensiteit van de therapie

TLS kan bij elke vorm van behandeling optreden! Wel is het risico op TLS met een intensieve behandeling hoger. Voorts is een verhoogd risico beschreven bij een aantal ‘nieuwe’ middelen, waarbij gekozen is voor een opbouwschema bij start van behandeling (b.v. carfilzomib, venetoclax).

Zie verder stroomdiagram

Preventie van TLS

Risico:

Preventie algemeen

De preventieve strategie hangt af van de inschatting van het risico op TLS.

Laag TLS risico

Intermediair TLS risico

Hoog TLS risico

Medicatie

Allopurinol

Rasburicase

Bicarbonaat

Het gebruik van bicarbonaat werd in het verleden frequent toegepast, maar wordt nu afgeraden: Alkaliniseren van de urine verhoogt de renale excretie van urinezuur. Echter, bij een pH van >6,5 daalt de oplosbaarheid van xanthine en hypoxanthine sterk, wat kan leiden tot het neerslaan van xanthine kristallen in de nieren met een obstructieve nefropathie tot gevolg. Er is geen bewezen voordeel van bicarbonaat.

Behandeling van TLS

In het geval van LTLS en klinische TLS hangt de behandeling die gekozen wordt af van de ernst van de afwijkingen. Behandeling is gericht op het voorkomen van schade aan de patiŽnt.

Behandeling van de hyperuricemie:

De behandeling van de hyperkaliŽmie, hypocalciŽmie en hyperfosfatemie moet plaatsvinden volgens daarvoor vigerende richtlijnen. Het verrichten van een ECG is obligaat, gezien ritmebewaking geÔndiceerd kan zijn.

Bij het ontwikkelen van anurie kan dialyse aangewezen zijn.

Literatuur

  1. Liu CY, et al. A single dose of rasburicase is sufficient for the treatment of hyperuricemia in patients receiving chemotherapy. Leuk Res 2005;29(4):463-5.
  2. Cairo MS, et al. Recommendations for the evaluation of risk and prophylaxis of tumour lysis syndrome (TLS) in adults and children with malignant diseases: an expert TLS panel consensus. Br J Haematol 2010;149(4):578-86.
  3. Cairo MS, Bishop M. Tumour lysis syndrome: new therapeutic strategies and classification. Br J Haematol 2004;127(1):3-11.
  4. Coiffier B, et al. Guidelines for the management of pediatric and adult tumor lysis syndrome: an evidence-based review. J Clin Oncol 2008;26(16):2767-78.
  5. Montesinos P, et al. Tumor lysis syndrome in patients with acute myeloid leukemia: identification of risk factors and development of a predictive model. Haematologica 2008;93(1):67-74.
  6. Cortes J, et al. Control of Plasma Uric Acid in Adults at Risk for Tumor Lysis Syndrome: Efficacy and Safety of Rasburicase Alone and Rasburicase Followed by Allopurinol Compared With Allopurinol Alone - Results of a Multicenter Phase III Study. J Clin Oncol 20;28(27):4207-13.
  7. Hochberg J, Cairo MS. Tumor lysis syndrome, current perspective. Haematologica 2008;93(1):9-13.
  8. Vadhan-Raj S, et al, A randomized trial of a single-dose rasburicase versus five-daily doses in patients at risk for tumor lysis syndrome. 2012;23(6):1640-5.

Auteurs:


VERWANTE PAGINA'S:
- Voedingsrichtlijnen
- Palliatieve sedatie op afdeling Hematologie UMCG
- Misselijkheid en braken / anti-emetica
- Sondevoeding starten op de polikliniek
- Modified Early Warning Signs (MEWS)
- HygiŽnische voeding

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer