Monoklonale gammopathie: MGUS & SMM

Datum laatste herziening: 14-02-2019

Inleiding

Diagnostische work up van MGUS:

Referenties

Verwante pagina's

Inleiding

Bij vrijwel alle patiŽnten met Multipel Myeloom is de ziekte geŽvolueerd uit een asymptomatisch premaligne stadium genaamd Monoclonale Gammopathy of Undertemined Significance (MGUS). Bij deze entiteit binnen het continuŁm van plasmaceldyscrasieŽn is er sprake van aanwezigheid van monoklonale gammopathie, zijn myeloom definiŽrende gebeurtenissen uitgesloten ťn is het risico op progressie naar symptomatisch lijden laag. De prevalentie van monoklonale gammopathie in de gehele populatie is 0.03% en stijgt met de leeftijd (5.3% bij personen ouder dan 70 jaar en 7.5% bij 85+) 1,2. Kristinsson et al. rapporteerde een significant betere OS in MM patiŽnten evoluerend uit een bekende MGUS ten opzichte van zich nieuw presenterende MM patiŽnten suggererend dat vroege diagnosestelling van MM de prognose verbeterd 3. Een lage concentratie M-proteÔne kan overigens uiting zijn van een monoklonale plasmacelpopulatie die geassocieerd is met symptomatische ziekte zoals in het kader van b.v. AL-amyloÔdose, cryoglobulinemie, POEMS, of geassocieerde (poly)neuropathieŽn. Systemische therapie dient te worden overwogen om ziekteprogressie te voorkůmen en/of symptomen te controleren.

Diagnostische work up van MGUS:

⃰IgG MGUS met M-proteÔne <15 g/L: geen indicatie aanvullend beenmerg en skelet onderzoek.

#Onderscheid (ultra hoog risico) SMM van MM: aanvullend MRI WK/Bekken: >1 focale laesie op MRI, van tenminste 5 mm doorsnede is myeloom definiŽrende gebeurtenis ("biomarker").

Cave: IgM MGUS: indicatie aanvullend beenmerg en CT onderzoek: (lymfoplasmacytair) lymfoom?

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende subklassen MGUS (non-IgM, IgM, light-chain) met verschil in prognose (Tabel 1):

Tabel 1. MGUS: 3 subtypes

                                                        Tumorload

Asymptomatisch, laag risico op progressieAsymptomatisch, hoog risico op progressie Symptomatisch
Non-IgM MGUS
SMM MMMM
IgM MGUS
SWMWM
Light-chain MGUSIdiopathische Bence Jones proteinurie
Light-chain MM

Tijd

De IMWG heeft diagnostische criteria voor MGUS en aanverwante plasmaceldyscrasieŽn opgesteld, onder meer ook voor het Smouldering Multipel Myeloom (SMM). (Tabel 2)4.

 Voor de diagnose MGUS  zijn de volgende diagnostische criteria opgesteld:

Voor de diagnose SMM zijn de volgende diagnostische criteria opgesteld:

Voor de diagnose MM zijn de volgende diagnostische criteria opgesteld:

Tabel 1. IMWG diagnostische criteria MGUS/SMM/MM

  Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance (MGUS)Smoldering Multipel Myeloom                           (SMM) Multipel Myeloom     (MM)
Monoklonale component<30 gr/l
EN
≥30 gr/l         >500 mg/l (urine) EN/OFAanwezig (serum/urine)    EN
Plasmacellen beenmerg (%)<10%               EN10-60%            EN>10%               EN
Myeloom definierende gebeurtenis ⃰AfwezigAfwezigAanwezig

⃰Myeloom definiŽrende gebeurtenis: CRAB criteria + Biomarkers:

Risico stratificatie:

Per definitie is er bij MGUS gťťn indicatie voor behandeling. Met betrekking tot het risico op progressieve ziekte naar multipel myeloom (non-IgM en light chain MGUS) of LPL (IgM MGUS), zijn er 3 risicofactoren beschreven 5,6:

In afwezigheid van alle risicofactoren, wordt voor MGUS het risico op progressie naar symptomatische plasmaceldyscrasie geschat op 0.25% per jaar ('laag risico'). Bij intermediair en hoog risico MGUS (≥1 risicofactor) is dit ~2-3% per jaar.

Binnen de SMM kunnen hoog risico SMM worden onderscheiden op basis van twee modellen:

5- jaars progressie percentage:

Mayo: 3 punten: 76% (hoog risico), 2 punten 51%, 1 punt 25%                Pethema: 2 punten: 72% (hoog risico), 1 punt: 46%, 0 punten: 4%

Follow-up

Voor bevestiging van de diagnose MGUS dient het initiŽle lab onderzoek na 3 maanden herhaald te worden. Bij stabiele lab resultaten wordt de diagnose MGUS bevestigd. Follow-up wordt geadviseerd 6 maanden na bevestiging van de diagnose; bij stabiele lab waarden vervolgens op indicatie iedere 1-2 jaar. In aanwezigheid van een of meerdere risicofactoren ('intermediair' of 'hoog' risico) is het risico dusdanig hoog (2-3% per jaar) dat na 6 maanden jaarlijkse controles worden geadviseerd 6,7.

Voor hoog risico SMM geldt een 50% kans op progressie binnen 2 jaar. Behandeling vindt plaats binnen studie verband. De HOVON 147 is een gerandomiseerde fase 2 studie waarbij 9xKRD wordt vergeleken met 9xRD, waarna lenalidomide onderhoud. Tevens is er de optie om na 4 kuren stamcellen te oogsten. De follow up van SMM patiŽnten is per risico en individu variŽrend van elke 2-3 maanden in hoog risico patiŽnten tot elke 6-12 maanden in laag risico patiŽnten.

Figuur 1 is een grafische weergave van diagnostische criteria, risico factoren en follow up van MGUS, SMM en MM.

Referenties

  1. Kyle RA, et al. Prevalence of monoclonal gammopathy of undetermined significance. N Engl J Med 2006; 354: 1362-1369.
  2. Ong F, et al. Developing a population-based registry for patients with paraproteinemias or multiple myeloma. J Clin Epidemiol 1997; 106:50:909-15.
  3. Kristinsson et al. The role of diagnosis and clinical follow-up of Monoclonale Gammopathy of Undetermined Significance on survival in Multiple Myeloma. JAMA Oncol 2015; 1(2): 168-174.
  4. Rajkumar SV, et al. IMWG updated criteria for the diagnosis of multiple myeloma. Lancet Oncol 2014; 15: e538-48.
  5. Rajkumar SV, et al. Serum FLC ratio is an independent risk factor for progression in MGUS. Blood 2015; 106:812-7.
  6. Rajkumar SV, et al. Evolving diagnostic criteria for multiple myeloma.Hematology ASH Educ Program 2015; 2015: 272-8.
  7. Van de Donk NWCJ, et al. De klinische relevantie en aanpak van MGUS en MGUS-gerelateerde ziekten: aanbevelingen van het EMN. Ned Tijdschr Hematol 2014; 11: 302-17.


VERWANTE PAGINA'S:
- Multipel myeloom: diagnostische criteria, stadiŽring, risico-stratificatie, responsevaluatie
- Multipel myeloom: behandeling
- Multipel myeloom: schema's
- AmyloÔdose

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer