Ziekte van Von Willebrand

Datum laatste herziening: 12-01-2017

Definitie

Diagnose

VWD-subtypen

Therapie

Specifieke problemen

Literatuur

Verwante pagina's

Links in deze pagina

Definitie

Von Willebrandfactor (vWF) functioneert als kleefeiwit voor de adhesie van bloedplaatjes en als dragereiwit voor factor VIII. Bij de ziekte van Von Willebrand is sprake van een verlaagde (type 1) of abnormaal functionerende (type 2) of afwezige (type 3) Von Willebrandfactor. Klinisch gedraagt een type 1 of 2 van de ziekte van Von Willebrand als een trombopathie: er zijn slijmvliesbloedingen en directe nabloedingen na operaties. Bij type 3 wordt de kliniek ook bepaald door een tekort aan factor VIII (ontbreken van vWF als dragereiwit van factor VIII geeft een sterk verkorte overleving van factor VIII), er kunnen dan ook gewrichtsbloedingen optreden.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van kliniek en laboratoriumonderzoek: bloedgroep, aPTT, FVIII:C, VWF:Ag, FVIII:C, VWF:RCF, VWF:CBA  en op indicatie RIPA (wordt alleen aanvullend ingezet bij verdenking type 2b) en vWF multimerenpatroon. De normaalwaarden voor vWF zijn lager voor bloedgroep 0 dan voor de andere bloedgroepen (ondergrens 30-40% vs 50%). Er is dan ook bij patiŽnten zonder bloedingneiging die een marginaal verlaagd vWF hebben bij bloedgroep 0 geen sprake van de ziekte van von Willebrand. VWF is een acute fase eiwit en stijgt dus bij ontstekingen en zwangerschap. Tenslotte kunnen de laboratoriumwaarden sterk wisselen in de tijd. Door al deze storende factoren is de diagnose M von Willebrand niet altijd goed te maken op basis van alleen laboratoriumuitslagen. De anamnese van bloedingneiging is het belangrijkst in het maken van het onderscheid tussen normaal en milde type 1 von Willebrand ziekte.

Genetisch onderzoek kan gebruikt worden om de diagnose te bevestigen, of om onderzoek van familieleden te vergemakkelijken (eventueel prenataal, als dat het beleid rondom de geboorte verandert, zie protocol 'Von Willebrand en zwangerschap'.) Omdat er vaak bij milde type 1 geen mutaties worden gevonden, helpt genetisch onderzoek niet als er twijfel is tussen 'normaal' en 'milde type 1'.

VWD-subtypen

Kenmerken van typen van de ziekte van Von Willebrand

Type
Kenmerk12A2B2N3Platelet-type
vWF:Agn/↓n/↓n↓↓↓n/↓
vWF:RCo
vWF:CBA
↓↓n↓↓↓
Factor VIII:Cn/↓n/↓↓↓↓↓n/↓
RIPAn/↓↓↓nAfwezig
MultimerenNHMW↓↓HMW↓nAfwezigHMW↓
ErfelijkheidADADADARARAD
Respons op DDAVPMeestal goedVaak matigContra-indicatie trombocytopenieInitieel goed, maar korte halfwaardetijd NietNietContra-indicatie trombocytopenie
vWF:RCF = vWF ristocetine cofactor activiteit
vWF:CBA= vWF collegen binding activity
RIPA = ristocetin induced platelet agglutination
HMW = high molecular weight
AD = autosomaal dominant
AR = autosomaal recessief

Congenitale M von Willebrand

Verworven M. von Willebrand

Komt voor bij myeloproliferatieve aandoeningen, B-cel NHL, hypothyreoÔdie, Ehlers-Danlos syndroom, congenitale hartafwijkingen, aortastenose, mitralisklep prolaps, MGUS, SLE, sclerodermie, Wilms tumor, angiodysplasie, reuzenhemangioom, teleangiŽctasia. Oorzaken kunnen zijn de vorming van antilichamen tegen vWF waardoor deze versneld geklaard wordt uit de circulatie, verminderde productie van vWF en afname van het aantal grote multimeren. Een vWD-achtig beeld kan ook ontstaan als gevolg van een remmer van FVIII:C. De ernst van het klinische beeld hangt in alle gevallen af van de spiegel van vWF, respectievelijk FVIII:C die in het plasma aanwezig is.

Therapie

Medicamenteuze mogelijkheden

  1. DDAVP (synthetisch analoog van vasopressine=desmopressine, merknaam Minrin voor i.v., en Octostim voor nasaal gebruik)
  2. Uit humaan plasma gezuiverd VWF/factor VIII (merknaam Haemate P)
  3. Uit humaan plasma gezuiverd VWF zonder factor VIII (merknaam Wilfactin). Dit preparaat wordt gebruikt voor patienten die van zichzelf voldoende factor VIII hebben, en dan vooral bij diegenen bij wie verdere stijging van factor VIII ongewenst is (hoge leeftijd, verhoogd risico op hart- en vaatziekten). Berekeningen en adviezen zoals bij Haemate P, zie hierboven.
  4. Tranexaminezuur (merknaam Cyklokapron)

Specifieke problemen

  1. Zwangerschap en bevalling: zie ook protocol gynaecologie.
    Bij type 1 ziekte van Von Willebrand stijgen na het eerste trimester FVIII:C en FVIII:RCF vaak tot normale waarden. Controleren in het 3e trimester.
  2. Menstruaties. Bij overmatig bloedverlies orale anticonceptiepil of hormonaal IUD. Indien zwangerschapswens bestaat tranexaminezuur of intranasale DDAVP gedurende 3 dagen.

Literatuur


VERWANTE PAGINA'S:
- Hemofilie A en B


LINKS IN DEZE PAGINA:
- http://www.diliguide.nl/document/3504/hemofilie-en[...]
- http://www.werkboekkinderhematologie.nl/
- protocol gynaecologie

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer