Diëtist

Voeding speelt een belangrijke rol tijdens de behandeling

Goede voeding, in combinatie met voldoende beweging, helpt om uw gewicht en spierkracht te behouden. Dit is belangrijk om de behandeling zo goed mogelijk te kunnen doorstaan en het herstel te bevorderen. Daarnaast is het belangrijk om voedselinfecties te voorkomen, omdat uw weerstand door de behandeling tijdelijk lager kan zijn.

Eiwit- en energierijke voeding

Als u ziek bent en/of een behandeling of operatie krijgt, heeft uw lichaam extra voedingsstoffen nodig. Uw lichaam heeft vooral extra eiwitten nodig, net als bij zwaar lichamelijk werk en sport. Op hetzelfde moment kan het moeilijk zijn genoeg te eten en te drinken, omdat u bijvoorbeeld te maken krijgt met misselijkheid, vermoeidheid, een verminderde eetlust, pijn of diarree. Als u minder eet dan u nodig heeft, kunt u gewicht en spiermassa kwijtraken. Dit is nadelig voor uw conditie, weerstand en herstel. Ook wanneer u volgens de richtlijnen te zwaar bent, is afvallen bij ziekte daarom niet verstandig. Een eiwit- en energierijke voeding kan meehelpen aan uw conditie, weerstand en herstel.

Welke producten zijn eiwitrijk?

Eiwit (proteïne) komt vooral voor in dierlijke producten, zoals vlees, vis, gevogelte, eieren, kaas en alle melkproducten. Plantaardige producten met eiwit zijn: sojamelkproducten, noten, pinda’s, vleesvervangers en peulvruchten. Ook zijn er veel producten verkrijgbaar waar extra eiwit aan is toegevoegd, zoals eiwitverrijkt zuivel, brood of soep.

Welke producten zijn energierijk?

Energie zit vooral in vetrijke producten. Producten met gezonde vetten zijn bijvoorbeeld vette vis, noten, pinda’s, pasta van noten of pinda’s, avocado, plantaardige oliën (zoals olijfolie of zonnebloemolie), margarine en mayonaise. Andere producten die veel vet bevatten zijn roomboter, slagroom, kokosolie, volle zuivel, vol vette (48+) kaas, en vette vleessoorten.

Adviezen om meer energie en eiwit binnen te krijgen

• Eet vaker kleine porties per dag, bijvoorbeeld 3 hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch en avondeten) en 3 tussendoortjes.
• Kies bij elke hoofdmaaltijd en elk tussendoortje voor energie en eiwitrijke producten.
• Kies voor dubbel of dik hartig beleg op uw boterham of cracker (zoals (smeer-)kaas, vleesaren, ei, pindakaas).
• Neem bij de hoofdmaaltijden een glas of schaaltje zuivel.
• Vervang water, koffie en thee door zuiveldranken.
• Doe een handje noten of een lepel pindakaas door uw yoghurt, kwark of brinta of havermout.
• Verrijk salades, groente, sauzen, aardappelpuree, of eenpansgerechten (zoals macaroni, spaghetti of stamppot) met uitgebakken spekjes, (geraspte) kaas, noten, en/of room. Ook kunt u extra vet toevoegen, zoals olijfolie, mayonaise of jus.
• Kies voor volle producten, zoals volle zuivel, 48+ tot 60+kaas en margarine of roomboter. Producten waarop ‘light’, ‘mager’, of ‘halva’ op staat bevatten weinig energie.

Voorbeelden voor energie- en eiwitrijke tussendoortjes

• Een schaaltje kwark, yoghurt of een proteïne shake/knijpyoghurt/toetje, eventueel met een beetje muesli/cruesli of gehakte (wal)noten.
• Een cracker of beschuit met (smeer)kaas, vlees, vis ei of pindakaas.
• Een paar blokjes kaas, mozzarella, een paar plakjes worst/kipspiesjes of een handje nootjes/pinda’s.
• Een kleine wrap met bijvoorbeeld: zure room, kipfilet, geraspte kaas, avocado en groente naar keuze.

Als u met gewone voeding niet genoeg energie en eiwit binnenkrijgt, kunt u dieetvoeding gebruiken. Dieetvoeding bevat extra energie, eiwit, vitamines en mineralen. De diëtist kan met u doornemen wat u aan voedingsmiddelen binnenkrijgt en berekenen op welke wijze aanvullende voeding noodzakelijk is. Drinkvoeding, dieetpoeder en sondevoeding zijn voorbeelden van dieetvoeding.

Verminderde afweer bij kanker van bloed, lymfe en beenmerg

Door de intensieve chemotherapie worden naast de kankercellen ook de witte bloedcellen stuk gemaakt tot ze heel laag zijn. Door het lage aantal witte bloedcellen is de afweer ook verminderd. Deze periode noemen we de neutropene fase ofwel “de dip”.

Als er na de chemotherapie een allogene stamceltransplantatie (met stamcellen van een donor) plaatsvindt volgt er na “de dip” een periode waarbij afweer-onderdrukkende medicijnen worden gebruikt. Ook door afweer-onderdrukkende medicijnen is de afweer verlaagd.

Bij een verminderde afweer heb je een grotere kans op een voedselinfectie. Om de kans op een voedselinfectie te verkleinen wordt de hygiënische voedingsrichtlijn geadviseerd.

U kunt de richtlijn hygiënische voeding vinden via: Hygiënische voeding bij een verminderde afweer bij kanker – WKOF en u kunt een folder krijgen tijdens uw opname. Op de afdeling voldoet alle voeding aan de richtlijn.

Voor een eerste afspraak met de diëtist heeft u een verwijzing van uw arts of verpleegkundige nodig.

De contactgegevens zijn
Tel: 050-3614603
E-mail: dietistoncologie@umcg.nl