Primaire myelofibrose

Datum laatste herziening: 04-12-2013

Diagnose: gereviseerde WHO-classificatie

Incidentie

Klinische presentatie

Laboratorium bij diagnose

Complicaties

Prognose

Doodsoorzaken

Behandeling

Anemie

Extramedullaire hematopoise (EMH; excessieve myeloproliferatie (MP))

Splenectomie

Hypermetabolisme

Allogene stamceltransplantatie

Verwante pagina's

Links in deze pagina

Primaire myelofibrose (PMF) is een clonale stamcelaandoening die gekenmerkt wordt door een progressieve anemie, leuko-erytroblastisch bloedbeeld, splenomegalie, progressie naar leukemie en voortijdige dood. Een clonale proliferatie van met name megakaryocyten leidt middels een abnormale cytokinerelease (TGF-beta, bFGF, PDGF) tot een beenmergstroma-reactie. Secundair hieraan ontstaat een polyclonale proliferatie van fibroblasten en osteoblasten met respectievelijk fibrose en botnieuwvorming. Naast PMF wordt onderscheid gemaakt in post-polycytemia vera-myelofibrose en post-essentiŽle-trombocytose-myelofibrose.

Diagnose: gereviseerde WHO-classificatie

De diagnose PMF wordt voornamelijk gesteld door uitsluiting van andere myeloproliferatieve aandoeningen en secundaire fibrose. Bij aanwezigheid van de JAK-2 mutatie (bij 50% van de patiŽnten met PMF) kan dit laatste achterwege gelaten worden.

Major criteria

  1. Beenmerghistologie:megakaryocytaire hyperplasie en atypie, meestal gepaard gaande met reticuline en/of collageenfibrose; OF in afwezigheid van fibrose toegenomen beenmergcellulariteit, met name granulocytaire proliferatie en vaak afgenomen erytropoiese (pre-fibrotische celrijke fase).
  2. Volgens de criteria polycytemia vera, chronische myeloÔde leukemie, myelodysplasie en andere myeloÔde maligniteiten uitgesloten.
  3. Aanwezigheid clonale marker (JAK-2-mutatie; MPLW515L/K) of bij afwezigheid hiervan uitsluiten van fibrose secundair aan: auto-immuunziekte, chronische ontsteking, hairy cel leukemie of andere lymfoÔde maligniteit, gemetastaseerde maligniteit, toxische beenmergbeschadiging (bestraling; benzeen).

Minor criteria

  1. Leuko-erytroblastose
  2. Verhoogd serum LDH
  3. Anemie
  4. Palpabele splenomegalie

De diagnose PMF kan gesteld worden als aan alle 3 major criteria en 2/4 minor criteria is voldaan.

Incidentie

Incidentie is 1/100.000 inwoners. Mediane leeftijd bij diagnose is 65 jaar, 22% < 56 jaar, 11% < 46 jaar.

Klinische presentatie

Laboratorium bij diagnose

Complicaties

Prognose

Prognostische groepen (dynamic international prognostic scoring system)

FactorPunt
Leeftijd > 65 jaar1
Anemie < 10g/dL1
Transfusie afhankelijk1
Leukocyten > 25x109/l1
Circulerende blasten: > 1%1
Trombocyten < 100x109/l1
B-symptomen: gewichtsverlies > 10%, koorts, zweten > 1 maand.1
Ongunstige cytogenetica: +8, -7/7q-, in(17q), inv(3), -5/5q-, 12p-, 11q231

Risico groepDIPSS-scoreMediane OS
Laag015.4
Intermediate-116.5
Intermediate-22 – 32.9
Hoog4 of meer1.3

Doodsoorzaken

Behandeling

Het in te stellen beleid is afhankelijk van de leeftijd en comorbiditeit van patiŽnt, de DIPSS-score en de aan de myelofibrose gerelateerde klachten, zoals weergegeven is in figuur 1. Voor verdere uitwerking van de behandelmogelijkheden zie de daarop volgende tekst.

Figuur 1

Anemie

Extramedullaire hematopoise (EMH; excessieve myeloproliferatie (MP))

Splenectomie

(Zie ook Infectiepreventie/vaccinatie bij splenectomie en hyposplenisme.)

Indicatie: Hydroxyureum-resistente symptomatische splenomegalie, ernstige portale hypertensie, progressieve transfusie afhankelijke anemie, systemische klachten/hyperkatabool syndroom (nachtzweten, vermagering, koorts).

Hypermetabolisme

Symptomen: krachteloosheid, extreme moeheid, nachtzweten, gewichtsverlies, koorts: prednisolon 10-20 mg/dag en/of hydroxyureum 500-1000 mg/dag.

Allogene stamceltransplantatie

Indicatie: hoog risico patiŽnt < 65 jaar. Resultaten bij 104 patiŽnten: 7 jrs overleving 61%; dag 100 mortaliteit: 13%. In het UMCG vindt conditionering plaats met busulfan, ATG en fludarabine. Zie RIC myelofibroseschema.


VERWANTE PAGINA'S:
- Chronische myeloide leukemie (CML)
- Polycytemia vera (PV)
- EssentiŽle trombocytose
- Systemische mastocytose
- Hypereosinofilie en hypereosinofiele syndromen


LINKS IN DEZE PAGINA:
- Infectiepreventie/vaccinatie bij splenectomie en hyposplenisme
- RIC myelofibroseschema

Printerversie PrinterversieMail deze pagina Mail deze pagina


© UMCG  |   Disclaimer